Wie mijn vorige posts (hier, hier en hier) over de lancering van de iPhone gelezen heeft, zal vast niet verwonderd zijn dat ik de laatste tijd nogal vaak aan het nadenken geweest ben over het debat over divergentie versus convergentie.
Al en Laura Ries geloven heilig in divergentie. Dat is volgens hen de manier waarop nieuwe markten en merken, of zo je wil Blue Oceans, ontstaan. Een type voorbeeld van divergentie: na de desktop computer kwam de laptop.
Convergentie verketteren ze, en heel vaak hebben ze gelijk. Er zijn heel veel voorbeelden van producten die verschillende technologieën combineren, en nooit een groot commercieel succes zijn gebleken. Bijvoorbeeld: amfibievoertuigen, TV met ingebouwde DVD-speler, fax-phone, computer + telefoon, …
Vanuit die redenering voorspellen ze dat ook de iPhone een commerciële mislukking zal worden, omdat het een convergence-tool is: muziekspeler + fototoestel + gsm + pda + …
En smalend noemen ze dat graag: Swiss Army Knife thinking. Maar eigenlijk is dat Zwitsers zakmes waarschijnlijk het type voorbeeld van een convergence-tool dat net wél een commercieel succes is. Zelfs al gebruiken weinig mensen het ooit, het wordt wel massaal gekocht, en het bestaat toch al van ergens rond 1890.
De kritiek is: Je krijgt een minder goed mes, minder goede kurkentrekker, minder goede schroevendraaier, … als je die verschillende tools in één zakmes combineert. Convergentie wordt alleen een succes als het tot veel meer convenience leidt.
Intussen ben ik dus op zoek naar voorbeelden van geslaagde convergenties. Eerlijk gezegd, ik kan er inderdaad weinig vinden. Skype – bellen over internet – is wel een redelijk succes, maar nog lang niet massaal verspreid.
Eentje dat wel een succes is, en dat vader en dochter Ries hadden onderschat in hun boek “the origin of brands” is de gsm met fototoestel. Hun voorspelling was dat het een niche zou blijven, echter, tegenwoordig heeft quasi iedere nieuwe gsm ook een digitaal fototoestel. Convergentie kan dus succesvol zijn.
Vandaag lees ik op Lifefilter dat iTunes inmiddels de 3de muziekretailer is in de USA, na Wal-Mart en Best Buy.
Het boeiende hieraan is, dat je iTunes als divergentie, maar ook als convergentie kunt bekijken.
Het is divergentie, omdat het digitale muziek betreft: na vinyl en CD’s is er het MP3-formaat gekomen. Na de Walkman, kwam de iPod.
Maar het gaat evengoed over convergentie: met iTunes neemt de computer de rol over van de CD-speler, al of niet aangesloten op een hifi installatie of op externe speakers.
En ik vraag me af of dit met de iPhone ook niet het geval zou kunnen zijn?
Het is overduidelijk convergentie: heel veel verschillende functies ineen.
Maar eigenlijk kun je het ook bekijken als divergentie, namelijk een ultra-compacte computer.
Ik ben wel eens benieuwd wat anderen erover denken. Laat maar horen:
